بیش اغاز تاریخ ایران

هنگامی که سخن از تاریخ ایران می‌رود باید به این نکته توجه داشت که آیا منظور تاریخ اقوام و مردمانی است که از سرآغاز تاریخ تا کنون در مرزهای سیاسی ایران امروزی زیسته‌اند یا تاریخ اقوام و مردمانی است که خود را به نحوی از آنجا ایرانی می‌خوانده‌اند و در جغرافیایی که دربرگیرندهٔ ایران امروز و سرزمینهایی که از دیدگاه تاریخی بخشی از ایران بزرگ (ایرانشهر) بوده‌است زیسته‌اند.

هنگام سخن از تاریخ ایران بیش‌تر مورد دوم مقصود است.به همین دلیل گاه تاریخ ایران را از ورود آریایی‌ها (که نام ایران نیز از ایشان گرفته شده‌است) به فلات ایران آغاز می‌کنند. ولی این به این معنی نیست که فلات ایران تا پیش از ورود ایشان خالی از سکنه یا تمدن بوده‌است. پیش از ورود آرییایان به فلات ایران تمدنهای بسیار کهنی در این محل شکفته و پژمرده بودند و تعدادی نیز هنوز شکوفا. برای نمونه تمدن شهر سوخته (در سیستان)، تمدن عیلام (در شمال خوزستان)، تمدن جیرفت (در کرمان)، تمدن ساکنان تپه سیلک (در کاشان)، تمدن اورارتو (در آذربایجان)، تپه گیان (در نهاوند) و تمدن کاسی‌ها (در لرستان امروز) ذکر می‌شود. با این حال نظریاتی نیز وجود دارد که برخی از این تمدن‌ها ریشهٔ آریایی (پیش از مهاجرت اصلی آریاییان به ایران) داشته‌اند.

اولين چيزی که بعد از ديدن اين عکس به ذهنم رسید اين بود که چرا ما به اين روز افتاديم؟
به راستی چرا؟
ايا مشکل پادشاهانمان بودند يا خودمان؟
ايا اسلام بود يا زرتشت؟
ما کسی بوديم که اوازه ما به گوش دنيا رسيده بود.
اوازه ای که هنوز هم هست.
مگر نه اين بود که وقتی کورش بزرگ بابل را گرفت به هيچکسی اسيب نرساند که هيچ تمام حق و حقوق آنان را به آنها داد.
مگر نه اينکه منشور حقوق بشر را ما به جهان هديه داديم؟
پس چرا اکنون ما در ميان جهانی که مملو از گفتار نيک پندار نيک و رفتار نيک کرديم هيچ جایی نداريم؟
پس چرا اکنون خودمان از ان بی نسيبيم؟
********
اينها سؤالاتی بودند که به ذهن من رسيد و در پی جواب آنها هستم تا پيدا کنم.

Mejw

am katatan bash

amawe la saratawo dast pe bkam ka chon bw wistm am malpara droost bkam

mn nawm haloia w xalki shara jwanakai saqzm

mawaieki zora ka la saqz nabom w namtwaniwa tiaida bjim balam har xoshm awe

lam mawaiada ka la kurdistan nabom xalkeki zorm biniwa la fars w la kord

la naw aw hamw xalkaia ka mn ditowma kam m biniwa ka la mejwi xoi da sharazaei habe

awai ka ke bwaw ke haia?

mn chim bwi esta chi haia ?

mn xom awa nim wablem mn zor azanm.

balam hazm kerd awnai ka aizanm lagal hamwanda bsahi kam.

agar shtaiekm nazani haz akam pem bwetre.

zor spas.

brai bchooki hamootan Halo Farrokhzad.